
W 2026 roku Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie otrzymało dofinansowanie ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w ramach umowy Nr 114839/26/FPK/NID, na realizację projektu pn.:
Weryfikacja terenowa stanowiska z konstrukcjami kamiennymi z okresu wpływów rzymskich w Rogowie Folwarki, pow. ostrowski.
Projekt ten realizowany jest w ramach programu operacyjnego MKiDN – program rządowy „Ochrona zabytków archeologicznych” przez PMA we współpracy ze Stowarzyszeniem Przyjaciół Państwowego Muzeum Archeologicznego. Środki PMA pochodzą z dotacji celowej uzyskanej z budżetu Samorządu Województwa Mazowieckiego.
Celem zadania jest weryfikacja terenowa stanowiska z domniemanymi konstrukcjami kamiennymi w postaci kręgów i bruków kamiennych, wpisanego do rejestru zabytków, w Rogowie-Folwarku, pow. ostrowski, gm. Stary Lubotyń. Jedyną przesłanką o wpisie do rejestru zabytków było zlokalizowanie w trakcie badań powierzchniowych głazów kamiennych. Z całą pewnością zastosowanie nowoczesnych metod badawczych i dokumentacyjnych prospekcji terenowej, badań nieinwazyjnych i badań sondażowych pozwoli na dostarczenie cennych informacji na temat: zasięgu stanowiska, lokalizacji konstrukcji kamiennych ich charakteru a także chronologii i stanu zachowania, co w przyszłości pozwoli na stworzenie planów ich ochrony. Występowanie głazów i bruków w obszarze północnego Mazowsza z dużym prawdopodobieństwem należy łączyć z pozostałościami konstrukcji kamiennych lokalizowanych na nekropolach kultury przeworskiej we wczesnym okresie wpływów rzymskich, obiekty te jak dotąd nie doczekały się syntetycznych opracowań.
Nie bez znaczenia jest także fakt, że w odróżnieniu od dobrze rozpoznanych monumentalnych konstrukcji kamiennych i wieńców kultury wielbarskiej, nekropole kultury przeworskiej z konstrukcjami kamiennymi nigdy nie doczekały się szczegółowej i porównawczej analizy. Pozyskane wyniki projektu pozwolą na rozpoznanie konstrukcji cmentarzysk, ich zasięgu, rozplanowania i chronologii, co będzie podstawą do stworzenia planów ich ochrony.
Kierownik projektu: mgr Tomasz Rakowski, (Dział Epoki Żelaza PMA)
