Podjęcie
w 2004 roku ratowniczych badań wykopaliskowych w Cichowie spowodowała
znaczna dewastacja części cmentarzyska, stwierdzona w czasie rutynowej
inspekcji prowadzonej rok wcześniej przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków
w Warszawie, Delegatura w Ostrołęce. W celu powiększenia pola uprawnego
z obszaru położonego na zachód od drogi przecinającej stanowisko zostały
usunięty bruk kamienny, a następnie teren ten głęboko zaorano (Zdjęcie
1)..
1.Zniszczona
zachodnia część stanowiska widziana od południowego wschodu.
Trawiasta skarpa za polem ornym obrazuje pierwotny poziom cmentarzyska
(Fot.W Orliński ).
|
Zasadnicze
prace skoncentrowano w części zachodniej nekropoli w celu określenia tutaj
rozmiaru strat. Dwa niewielkie wykopy umieszczono w części centralnej
rozpoznanego zasięgu stanowiska, gdzie zachowany był bruk kamienny. Składał
się on z 3-5 warstw kamieni polnych różnej wielkości. Jedynie w trzeciej
warstwie bruku na wykopie 3 (Zdjęcie 2) znaleziono duże, uszkodzone żarno
nieckowate, przyniesione jako już nieprzydatne z osady ulokowanej zapewne
w sąsiedztwie. Nad dwoma szczególnie głęboko zakopanymi grobami ułożono
cztery dodatkowe poziomy niewielkich kamieni.
2.Trzecia
warstwa bruku widziana od wschodu (Fot.W
Orliński )
|
Całkowicie
przebadano 99 m2 powierzchni. Znaleziono 44 obiekty kultury łużyckiej:
24 groby ciałopalne, 2 naczynia bez kości i 18 jam - pozostałości po odprawianych
w starożytności obrzędach (Zdjęcie 3).
3.Obiekt
45 - jama nakryta kamieniem (Fot.W Orliński
)
|
Wśród grobów, w większości osłoniętych
różnorodnymi konstrukcjami kamiennymi, dominowały pochówki popielnicowe:
12 w naczyniach glinianych (Zdjęcie 4), w tym 2 zbiorowe, oraz 9 w pojemnikach
z surowców organicznych, najprawdopodobniej woreczkach (Zdjęcie 5). Trzy
groby uznano za jamowe, tzn. spalone kości były wsypane do dołka wykopanego
w ziemi.
4.Obiekty
62 i 64 - grób w popielnicy glinianej z celowo wrzuconym do wewnątrz
kamieniem, częściowo obstawiony kamieniami i całkowicie obudowany
kamieniami grób ze szczątkami umieszczonymi w pojemniku z surowca
organicznego (Fot.W Orliński )
|
5.Obiekt
71 - grób w popielnicy z surowca organicznego złożony na płaskim
kamieniu
(Fot.W Orliński )
|
Jedynie groby zbiorowe zostały
wyposażane w naczynia towarzyszące, zwane przystawkami. Dodatkowo pod
każdym z tych grobów znaleziono ułamki naczynia bez kości. W pozostałych
pochówkach - pojedynczych - dość często natrafiano na wyroby krzemienne,
rzadziej na drobne ozdoby lub części stroju z brązu, kości, a wyjątkowo
bursztynu. Część z nich nosi ślady przepalenia w ogniu stosu.
Badania 2004 roku wykazały niemal
całkowite zniszczenie zachodniego skraju nekropoli, gdzie poniżej ziemi
ornej zawierającej liczne ułamki rozbitych naczyń grobowych, natrafiano
jedynie na przemieszczone pługiem resztki obiektów. Pozwoliły jednocześnie
rozszerzyć ustaloną roboczo, po pierwszym sezonie prac, chronologię cmentarzyska.
Jeden z grobów w popielnicy glinianej - obiekt 50 - można datować na VI
okres epoki brązu, tj. około 700-500 p.n.e. (Zdjęcie 6).
6.Obiekt
50 - grób w popielnicy glinianej obłożonej dwoma wieńcami kamieni
|
Badania były finansowane przez
Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
|